ABD vizesi, Amerika Birleşik Devletleri hükümetinin bir yabancıya, belirli bir amaç ve süre için ülkeye giriş başvurusunda bulunma hakkı tanıyan resmi izin belgesidir. Vize kendisi giriş garantisi değildir; pasaportunuza işlenen bu belge sizi yalnızca sınır kapısına kadar getirir, fiilen içeri alınıp alınmayacağınıza ve ne kadar kalabileceğinize orada görevli sınır memuru karar verir. Vize başvurusu ise seyahatinizin amacına göre değişen onlarca kategoriden birine yapılır; bu yazıda göçmen olmayan vize grubundaki başlıca türleri ve kimin hangisine başvurması gerektiğini ele alıyoruz.

Göçmen olmayan vize ile göçmen vizesi ayrımı

ABD vize sistemi en temelde iki büyük dala ayrılır. Göçmen olmayan vize (nonimmigrant visa), belirli bir süre ve amaçla ülkeye girip sonra ayrılacağınızı varsayan kategoridir; turizm, iş görüşmesi, eğitim ve değişim programları bu grubun içindedir. Göçmen vizesi (immigrant visa) ise kalıcı yerleşim, yani yeşil kart amacıyla yapılan başvuruları kapsar ve genellikle bir aile bağı ya da iş teklifi üzerinden yürüyen tamamen ayrı bir sistemdir. Bu yazıda anlattığımız B1/B2, F1, M1 ve J1 gibi türlerin hepsi göçmen olmayan vize grubuna girer; kalıcı yerleşim niyetiniz varsa ihtiyacınız olan kategori ve süreç burada anlattıklarımızdan farklıdır.

B1/B2 vizesi: iş ve turizm amaçlı seyahatler

Türkiye'den yapılan başvuruların büyük bölümü bu kategoriye girer. B1, ticari amaçlı kısa süreli seyahatleri kapsar: iş görüşmesi, sözleşme müzakeresi, fuar ya da konferans katılımı, danışmanlık toplantıları gibi faaliyetler bu başlığın altındadır. Burada kritik nokta, B1 vizesinin ABD'de ücretli bir işte çalışmaya izin vermemesidir; kapsadığı şey yalnızca iş amaçlı görüşme ve temaslardır. B2 ise turistik gezi, tatil, akraba ya da arkadaş ziyareti ve tıbbi tedavi amaçlı kısa süreli seyahatleri kapsar. Uygulamada konsolosluk bu iki alt kategoriyi çoğu zaman ayırmadan, tek bir B1/B2 vizesi olarak birlikte verir; böylece aynı vize sahibi hem iş görüşmesine katılıp hem de aynı seyahatte turistik bir gezi yapabilir. Turistik ya da aile ziyareti amaçlı bir seyahat planlıyorsanız Amerika turist vizesi sayfamızda bu kategoriye özgü ayrıntıları bulabilirsiniz.

F1 ve M1 vizesi: öğrenci vizeleri

Eğitim amaçlı seyahatlerde ABD sistemi, gideceğiniz kurumun türüne göre iki ayrı kategori kullanır. F1 vizesi, bir üniversite, lise ya da dil okulu gibi akademik nitelikli bir kurumdan tam zamanlı kabul almış öğrenciler içindir. M1 vizesi ise akademik değil mesleki nitelikli programlara, yani belirli bir zanaat ya da uygulamalı beceri eğitimi veren kurumlara kabul almış öğrencileri kapsar. Her iki kategoride de süreç, kabul aldığınız kurumun sizi ülkenin öğrenci takip sistemine kaydedip size bir kabul belgesi düzenlemesiyle başlar; bu belge olmadan öğrenci vizesi başvurusu yapılamaz. Kısacası gideceğiniz programın akademik mi yoksa mesleki mi olduğu, F1 ile M1 arasındaki tercihi doğrudan belirler. Bir Amerikan eğitim kurumundan kabul aldıysanız Amerika öğrenci vizesi sayfamızda sürecin devamını bulabilirsiniz.

J1 vizesi: değişim ziyaretçisi programları

J1 vizesi, tek bir seyahat amacını değil, belirli bir kurum aracılığıyla yürütülen çok sayıda değişim programını bir araya getiren geniş bir şemsiyedir. En bilinen alt programı, üniversite öğrencilerinin akademik yılın tatil döneminde sınırlı bir süre için ABD'de çalışıp aynı zamanda ülkeyi tanıdığı değişim programıdır; Türkiye'de genellikle Work and Travel adıyla bilinir. Bunun dışında güncel öğrencilerin ya da yakın zamanda mezun olmuş kişilerin kendi eğitim alanlarıyla ilgili bir kurumda staj yaptığı programlar, belirli bir meslekte tecrübe kazanmak isteyenlerin katıldığı eğitim programları, akademisyen ve araştırmacıların bir konukçu kurumda çalıştığı araştırmacı programları, çocuk bakımı karşılığında bir aile yanında kalan au pair programı ve öğretmen değişim programları da J1 şemsiyesi altındadır. Ortak nokta, her J1 programının Amerika'da yetkilendirilmiş bir kurum tarafından sponsor edilmesi ve katılımcının bu kurum aracılığıyla programa dahil olmasıdır; bireysel olarak doğrudan J1 vizesine başvurmak mümkün değildir. Bu kategoriyle ilgili ayrıntılar için Amerika değişim vizesi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Daha az bilinen diğer kategoriler

Bunların dışında, günlük hayatta daha az karşılaşılan ama var olan başka göçmen olmayan vize türleri de bulunur. Örneğin bir gemi mürettebatına katılmak için ABD üzerinden geçiş yapacak kişiler transit ve mürettebat vizesi kombinasyonuna, sadece başka bir ülkeye giderken ABD'den kısa süreli geçiş yapacak kişiler transit vizesine başvurur. Şirket sponsorluğu gerektiren uzmanlık çalışma vizeleri ise kendi başına ayrı ve karmaşık bir başvuru mantığı işlettiği için bu yazının kapsamı dışındadır; böyle bir durumunuz varsa işvereninizin insan kaynakları ya da hukuk departmanıyla birlikte ilerlemeniz gerekir.

Kimler hangi ABD vizesine başvurmalı

Doğru kategoriyi belirleyen tek ölçüt, seyahatinizin gerçek amacıdır. Bir iş toplantısına katılacak ya da bir fuarda firmanızı temsil edecekseniz B1, tatile çıkacak, akrabanızı ziyaret edecek ya da tedavi olacaksanız B2 kategorisi sizin içindir; uygulamada ikisi genellikle aynı vize altında birleşir. Bir Amerikan üniversitesinden, lisesinden ya da dil okulundan kabul aldıysanız F1, mesleki bir eğitim programına kabul aldıysanız M1 kategorisi geçerlidir. Bir Amerikan kurumu aracılığıyla düzenlenen değişim, staj, araştırma ya da Work and Travel programına katılacaksanız J1 kategorisi devreye girer. Bu ayrımın önemi şuradan gelir: yanlış kategoriden yapılan bir başvuru, konsolosluk görüşmesinde beyanınız ile gerçek seyahat amacınız arasında tutarsızlık olarak değerlendirilebilir. Aynı kişi hayatı boyunca farklı dönemlerde farklı kategorilere başvurabilir; örneğin önce turist vizesiyle seyahat eden biri, sonraki yıllarda bir okuldan kabul alıp öğrenci vizesine geçebilir. Her başvuru, önceki başvurularınızdan bağımsız olarak kendi içinde değerlendirilir.

Hangi kategoriye girdiğinizden emin değilseniz ya da seyahat planınız birden fazla amacı bir arada taşıyorsa, bu belirsizliği başvuru formunu doldurmadan önce netleştirmeniz gerekir. Vize360 olarak bu aşamada yaptığımız şey, seyahat amacınızı doğru kategoriyle eşleştirip dosyanızı bu kategorinin beklediği biçimde eksiksiz ve kendi içinde tutarlı hale getirmektir. Süreçlerin işleyişine dair genel bilgiyi Amerika vizesi kategorisindeki diğer yazılarımızda, ülkeye özgü bilgileri ise Amerika ülke sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

B1 ve B2 vizesi ayrı ayrı mı alınır, yoksa tek bir vize mi?

Konsolosluk uygulamada bu iki alt kategoriyi genellikle ayırmadan tek bir B1/B2 vizesi olarak birlikte verir. Bu sayede aynı vize sahibi hem iş görüşmesine katılabilir hem de aynı seyahatte turistik bir gezi yapabilir; başvuru formunda seyahat amacınızı yine de doğru ve net biçimde belirtmeniz gerekir.

F1 ile M1 vizesi arasındaki fark nedir?

Fark, gideceğiniz kurumun türündedir. F1, üniversite, lise ya da dil okulu gibi akademik nitelikli kurumlarda tam zamanlı eğitim görecek öğrenciler içindir. M1 ise akademik değil mesleki, yani belirli bir zanaat ya da uygulamalı beceri eğitimi veren kurumlara kabul alan öğrencileri kapsar.

J1 vizesiyle bireysel olarak başvurabilir miyim?

Hayır. J1 vizesinin bütün alt programları, Amerika'da yetkilendirilmiş bir kurum tarafından sponsor edilir ve katılımcı bu kurum aracılığıyla programa dahil olur. Doğrudan bireysel başvuru yapılan bir J1 yolu bulunmaz; önce ilgili değişim programına kabul edilmeniz gerekir.

Bir vize türünden başka bir vize türüne geçiş yapılabilir mi?

Aynı kişi farklı dönemlerde farklı seyahat amaçlarıyla farklı kategorilere başvurabilir; örneğin turist vizesiyle seyahat eden biri sonraki yıllarda öğrenci vizesine geçebilir. Her başvuru kendi içinde ayrı bir dosya olarak değerlendirilir, önceki vize türünüz yeni başvurunuzu otomatik olarak etkilemez ancak seyahat geçmişiniz genel değerlendirmenin bir parçası olur.

Hangi ABD vize kategorisine girdiğinizden emin değilseniz, seyahat amacınızı Vize360 ekibiyle WhatsApp üzerinden paylaşarak doğru kategoriyi birlikte netleştirebilirsiniz. Bu ön görüşme sizi hiçbir şekilde bağlamaz; son sözü her zaman konsolosluk yetkilisi söyler.