Avustralya çalışma vizesi, tek bir vize türünü değil, bir Avustralyalı işverenin sizi sponsor olarak desteklediği birkaç ayrı kategoriyi kapsayan bir şemsiye terimdir. Bu kategorilerin hepsinde ortak nokta aynıdır: önce elinizde somut bir iş teklifi olması ve bu teklifi yapan işverenin resmi olarak sponsor statüsüne sahip olması gerekir. Turistik vizede olduğu gibi tek bir başvuru formu ve tek bir koşul seti yoktur; hangi kategoriye gireceğiniz, işin niteliğine, süresine ve işverenin size sunduğu sponsorluk yoluna göre değişir.

Çalışma vizesi neden tek bir kategori değildir

Avustralya'ya seyahatle ilgili genel bilgileri ülke sayfamızda bir arada bulabilirsiniz; bu yazıda ise yalnızca çalışma amaçlı kategorilere odaklanıyoruz. Avustralya'nın göç sistemi, kısa süreli geçici çalışmayı, bölgesel istihdamı ve kalıcı yerleşimi birbirinden ayrı vize alt sınıflarıyla yönetir. Bir işveren sizi birkaç yıllığına belirli bir pozisyon için istihdam etmek isteyebilir, bir bölgesel işveren sizi kırsal ya da nüfusu daha düşük bir bölgede uzun vadeli çalıştırmak isteyebilir, ya da bir işveren doğrudan sizi kalıcı olarak istihdam etmek üzere nomine edebilir. Her biri farklı bir vize alt sınıfına, farklı bir meslek listesine ve farklı bir değerlendirme sürecine bağlıdır. Bu yazıda bu kategorileri ve her birine kimlerin uygun olduğunu tek tek ele alıyoruz; başvuru formunun nasıl doldurulacağı ya da hangi belgelerin isteneceği bu yazının kapsamı dışındadır, bu ayrıntılar için Avustralya vizesi kategorisindeki diğer yazılarımıza bakabilirsiniz.

İşveren sponsorluğu mantığı nasıl işler

Avustralya'da çalışma vizesi almanın merkezinde işveren sponsorluğu vardır. Bir işveren, sizi sponsor edebilmek için önce Avustralya Ev İşleri Bakanlığı (Department of Home Affairs) nezdinde standart iş sponsoru (Standard Business Sponsor) onayı almak zorundadır. Bu onay, işletmenin gerçek ve faal olduğunu, göç kurallarına uyacağını taahhüt ettiğini gösterir.

Sponsor onayı alan işveren, sizi istihdam etmek istediği pozisyonu ayrı bir adımda nomine eder. Nomine edilen pozisyonun, ilgili vize alt sınıfının bağlı olduğu resmi meslek listesinde yer alması gerekir; bu liste zaman içinde güncellenir, dolayısıyla kendi mesleğinizin listede olup olmadığını başvurmadan önce Ev İşleri Bakanlığı'nın güncel meslek listesi sayfasından teyit etmeniz gerekir. Birçok kategoride işveren, pozisyonu önce yerel işgücü piyasasında Avustralyalı bir çalışanla doldurmaya çalıştığını da göstermek zorundadır; buna işgücü piyasası testi (labour market testing) denir ve bazı istisnalar dışında sponsorluk sürecinin bir parçasıdır. Ayrıca işveren, sizi nomine ettiği pozisyon için piyasa koşullarına uygun bir ücret ödemeyi taahhüt eder; bu, aynı işi yapan yerel bir çalışanla eşdeğer koşullarda istihdam edilmenizi güvence altına almayı amaçlar. Güncel ücret eşiği ve meslek listesi kapsamı sık değiştiği için bu rakamları resmi kaynaktan doğrulamanızı öneririz.

Son adımda siz, yani vize başvurusunu yapan kişi, kendi başvurunuzu bu sponsorluğa ve nominasyona bağlı olarak sunarsınız. Yani süreç üç ayrı onaydan geçer: işverenin sponsor statüsü, pozisyonun nominasyonu ve sizin kişisel vize başvurunuz. Bu üç adımın hepsi olumlu sonuçlanmadan vize verilmez.

Skills in Demand vizesi (subclass 482): geçici işveren sponsorluğu

En sık kullanılan geçici çalışma vizesi kategorisi Skills in Demand vizesidir (subclass 482). Bu vize, standart iş sponsoru onayına sahip bir Avustralyalı işverenin, yerel işgücü piyasasında karşılayamadığı bir pozisyonu yurt dışından bir çalışanla doldurmasına imkân tanır. Başvuru sahibinin nomine edilen mesleğe uygun bir mesleki niteliğe, son yıllarda kazanılmış ilgili iş deneyimine ve belirli bir düzeyde İngilizce yeterliliğine sahip olması beklenir; sağlık ve karakter koşulları da diğer vize kategorilerinde olduğu gibi burada da aranır.

Bu vize belirli bir süre için verilir ve sizi sponsor eden işverenle sınırlıdır; yani vize süresince başka bir işveren için değil, sizi nomine eden işveren için çalışırsınız. İşveren değiştirmek istediğinizde yeni işverenin de sponsor onayı alıp sizi yeniden nomine etmesi gerekir. Bu vize kategorisinin bir diğer önemli özelliği, belirli bir süre aynı işverende tam zamanlı çalıştıktan sonra kalıcı oturuma geçiş için bir yol açmasıdır; bu geçiş, aşağıda anlattığımız işveren nominasyonu şemasına bağlıdır.

Bölgesel işveren sponsorluğu: subclass 494

Sydney, Melbourne ve Brisbane gibi büyük şehirlerin dışında kalan bölgelerde faaliyet gösteren işverenler, çalışanlarını bölgesel işveren sponsorluğu vizesiyle (subclass 494) istihdam edebilir. Bu vize, kısa süreli değil beş yıla kadar geçerli olan, provizyonel (kalıcı olmayan ama uzun vadeli) bir kategoridir ve amacı, nüfusu daha düşük bölgelerdeki işgücü ihtiyacını karşılamaktır.

Bu kategoriye başvuracak kişinin, nomine edildiği bölgesel işverenin yanında fiilen o bölgede yaşayıp çalışması beklenir; büyük şehirlerde ikamet ederek bu vizeyi kullanmak mümkün değildir. Belirli bir süre bölgesel işverenin yanında istihdam edildikten sonra, bu vize de kalıcı bölgesel oturum vizesine geçiş için bir temel oluşturur. Hangi bölgelerin bu kapsamda sayıldığı ve hangi mesleklerin bu vizeye uygun olduğu, resmi kaynakta ayrıntılı biçimde listelenir; bölgesel sınırların dönemsel olarak güncellendiğini de göz önünde bulundurmanız gerekir.

Kalıcı işveren sponsorluğu: subclass 186

İşveren Nominasyon Şeması (Employer Nomination Scheme, subclass 186), Avustralya'da kalıcı olarak yerleşmek isteyen ve bir işveren tarafından sponsor edilen kişiler için kullanılan kategoridir. Bu vizenin üç ayrı yolu vardır. Geçiş yolunda (Temporary Residence Transition), halihazırda subclass 482 vizesiyle bir işverende belirli bir süre tam zamanlı çalışmış olan kişiler, aynı işveren tarafından kalıcı vize için nomine edilir; bu yolda genellikle yeniden bir mesleki değerlendirme yapılmasına gerek kalmaz. Doğrudan başvuru yolunda (Direct Entry) ise Avustralya dışında olan ya da daha önce sponsor eden işveren için çalışmamış kişiler, mesleki değerlendirmelerini yeniden yaptırarak doğrudan kalıcı vizeye başvurabilir. Üçüncü yol olan iş anlaşması (Labour Agreement) yolu ise, Avustralya hükümetiyle özel bir iş anlaşması imzalamış işverenlerin standart sponsorluk sisteminin karşılayamadığı ihtiyaçlar için kullanılır.

Bu kalıcı kategoride genellikle bir üst yaş sınırı uygulanır ve bazı istisnalar dışında ileri yaştaki başvuru sahipleri bu kategoriye uygun görülmeyebilir; güncel yaş sınırını ve istisna koşullarını resmi kaynaktan kontrol etmeniz gerekir.

Kısa süreli mesleki eğitim: subclass 407

Bazı durumlarda "çalışma" arayışı asıl olarak mesleki gelişim ya da yapılandırılmış işyeri eğitimidir; bu ihtiyaç için ayrı bir kategori olan eğitim vizesi (subclass 407) kullanılır. Bu vize, bir Avustralyalı kuruluşun sizi belirli bir süre boyunca yapılandırılmış bir eğitim programı ya da mesleki gelişim planı kapsamında ağırlamasına dayanır. Yukarıda anlattığımız işveren sponsorluğuna dayalı vizelerden farklı olarak burada amaç doğrudan istihdam değil, denetimli bir eğitim sürecidir; bu yüzden koşulları ve süresi de farklı bir mantıkla belirlenir.

Çalışma tatil vizesi, işveren sponsorluğuna dayalı bir çalışma vizesi değildir

"Avustralya çalışma vizesi" arandığında sıkça karşınıza çalışma tatil vizesi (subclass 462) de çıkar; ancak bu vize yukarıda anlattığımız kategorilerden farklı bir mantığa dayanır. Çalışma tatil vizesinde bir işverenin sizi sponsor etmesi gerekmez, belirli bir yaş aralığındaki başvuru sahiplerine tatil amaçlı bir seyahat sırasında dönemsel ve kısa süreli çalışma imkânı tanınır. Yani bu, işveren nominasyonuna dayalı kalıcı ya da uzun vadeli bir istihdam yolu değil, seyahat odaklı bir kategoridir. Bu vizenin koşullarını ve kimlerin uygun olduğunu Avustralya vizesi türlerini genel olarak ele aldığımız yazımızda ayrıca anlatıyoruz.

Kimler bu vizelere başvurabilir

Yukarıdaki kategorilerin ortak paydası, başvuru sahibinin elinde bir Avustralyalı işverenden somut bir iş teklifi ya da nominasyon bulunmasıdır; kendi başınıza, işveren olmadan bu vizelerden birine başvurmanız mümkün değildir. Nomine edildiğiniz mesleğin ilgili vize alt sınıfının meslek listesinde yer alması, mesleğinize uygun bir eğitim ya da deneyime sahip olmanız ve İngilizce yeterlilik koşulunu karşılamanız beklenir. Kalıcı kategorilerde ayrıca genellikle bir yaş sınırı ve bazı durumlarda mesleki değerlendirme (skills assessment) şartı da aranır. Sağlık muayenesi ve karakter belgesi (polis kaydı) hemen hemen her kategoride istenen ortak koşullardır.

Hangi kategorinin size uygun olduğu, işvereninizin size sunduğu istihdam şekline, işin süresine ve kalıcı yerleşim niyetinizin olup olmadığına göre değişir. Bu noktada işvereninizin insan kaynakları departmanı ya da göç danışmanınızla birlikte hangi vize yolunun sizin durumunuza uyduğunu netleştirmeniz gerekir. Vize360 olarak bu süreçte dosyanızdaki mesleki deneyim, eğitim ve iş teklifi belgeleri arasındaki tutarlılığı kontrol edip eksik noktaları önceden çıkarmaya odaklanıyoruz; evrak inceleme hizmetimiz bu kontrolü sizinle birlikte yürütür. Son kararı her zaman Avustralya Ev İşleri Bakanlığı verir.

Sık sorulan sorular

İş teklifi olmadan Avustralya çalışma vizesine başvurabilir miyim?

Hayır. Yukarıda anlattığımız işveren sponsorluğuna dayalı kategorilerin hepsinde, sizi istihdam edecek ve nomine edecek bir Avustralyalı işverenin olması gerekir. İş teklifi olmadan bu vizelerden birine başvurmanız mümkün değildir.

Subclass 482 vizesiyle işveren değiştirebilir miyim?

Bu vize sizi sponsor eden işverenle sınırlıdır. İşveren değiştirmek istediğinizde yeni işverenin de sponsor onayı alıp sizi yeniden nomine etmesi gerekir; mevcut vizenizle otomatik olarak başka bir işverende çalışamazsınız.

Mesleğim meslek listesinde yoksa hiç başvuramaz mıyım?

Nomine edilecek pozisyonun ilgili vize alt sınıfının meslek listesinde yer alması genel bir koşuldur. Meslek listeleri zaman içinde güncellendiği için, kendi mesleğinizin güncel listede olup olmadığını Ev İşleri Bakanlığı'nın resmi meslek listesi sayfasından kontrol etmeniz gerekir.

Geçici çalışma vizesinden kalıcı oturuma nasıl geçilir?

Subclass 482 vizesiyle belirli bir süre aynı işverende tam zamanlı çalıştıktan sonra, işveren sizi işveren nominasyon şeması (subclass 186) kapsamında kalıcı vizeye nomine edebilir. Bölgesel sponsorlukta (subclass 494) da benzer biçimde, belirli bir süre sonunda kalıcı bölgesel vizeye geçiş yolu bulunur.

Hangi Avustralya çalışma vizesi kategorisinin sizin durumunuza uyduğundan emin değilseniz ya da dosyanızı işveren sponsorluğu sürecine hazırlarken destek almak isterseniz, Vize360 ekibiyle WhatsApp üzerinden ön görüşme yapabilirsiniz. Bu görüşme sizi hiçbir şekilde bağlamaz.